लवकरच गाड्या पाण्यावर धावणार, धूर नाही ऑक्सिजन सोडणार

हा नवा शोध खूप प्रभावी उपाय ठरू शकतो

नवी दिल्ली । पेट्रोल किंवा डिझेलऐवजी हायड्रोजनवर चालवणाऱ्या वाहनांची संख्या लवकरच वाढू शकते. यूएनएसडब्ल्यूच्या नेतृत्वात वैज्ञानिकांच्या टीमने हायड्रोजन ऊर्जा बनविण्यासाठी एक स्वस्त आणि सोपा उपाय शोधला आहे. वायू प्रदूषणाला सामोरे जाणाऱ्या भारतासारख्या देशांसाठी हा नवा शोध खूप प्रभावी उपाय ठरू शकतो.

पाण्यापासून हायड्रोजन वेगळे करणे

ऑस्ट्रेलियाच्या न्यू साउथ वेल्स युनिव्हर्सिटी (यूएनएसडब्ल्यू), ग्रिफिथ युनिव्हर्सिटी आणि सिडनी, ऑस्ट्रेलियातील स्वाइनबर्न विद्यापीठातील वैज्ञानिकांनी यशस्वीरित्या पाण्यापासून हायड्रोजन वेगळे केले आहे. हायड्रोजन शोषण्यासाठी शास्त्रज्ञ पाण्यापासून ऑक्सिजन विभक्त करतात. लोह आणि निकेल सारख्या कमी किमतीच्या धातूंचा उत्प्रेरक म्हणून वापर करून हे साध्य करता येते. हायड्रोजन काढून टाकण्यासाठी या प्रक्रियेस अत्यल्प उर्जा आवश्यक आहे. हे संशोधन ‘नेचर कम्युनिकेशन्स’ या जर्नलमध्ये प्रकाशित झाले आहे.

Hyundai Nexo (सांकेतिक तस्वीर)

स्वस्त धातूंचा वापर

हायड्रोजनला पाण्यापासून वेगळे करण्याच्या प्रक्रियेत लोह आणि निकेल सारख्या धातूंचा वापर केला जातो. ते पृथ्वीवर मोठ्या प्रमाणात आढळतात. आतापर्यंत रुथेनियम, प्लॅटिनम आणि इरिडियमसारख्या मौल्यवान धातू 'पाणी-विभाजन' प्रक्रियेत वापरल्या जात असत. त्यांची जागा आता लोह आणि निकेलसारख्या स्वस्त धातुंनी घेतली जाईल, जे आता प्रक्रियेत उत्प्रेरक म्हणून काम करतील. यूएनएसडब्ल्यू स्कूल ऑफ केमिस्ट्रीचे प्राध्यापक, चुआन झाओ म्हणतात की पाण्याचे विभाजन करणारे दोन इलेक्ट्रोड पाण्यात इलेक्ट्रिक चार्ज करतात, जे हायड्रोजनला ऑक्सिजनपासून विभक्त करतात आणि ही ऊर्जा इंधन म्हणून वापरली जाते.

झाओ म्हणतात की या प्रक्रियेसाठी उर्जेची किंमत कमी आहे. या उत्प्रेरकास एक छोटा नॅनोसेल इंटरफेस आहे, जेथे लोहा आणि निकेल अणु पातळीवर एकत्रित होतात, जे पाण्याच्या विभाजनासाठी सक्रिय भाग बनते. हा एक भाग आहे जिथे हायड्रोजन ऑक्सिजनपासून विभक्त होऊ शकतो आणि इंधन म्हणून त्याचे शोषण केले जाऊ शकते. ऑक्सिजन वातावरणात सोडले जाते.



AM News Developed by Kalavati Technologies